Pary sportowe

Tekst oznaczony kursywą i podkreśleniem oznacza zawsze zmiany wprowadzone w przepisach w stosunku do poprzedniego sezonu.

Zasady konkurencji

Pary sportowe – to konkurencja w której dwoje zawodników – kobieta i mężczyzna wykonują program zgodnie i harmonijnie, jadąc razem w taki sposób że ma się wrażenie jedności. Bardzo ważny w tej konkurencji jest dobór partnerów, wymagane od nich są: zbliżona technika łyżwiarska i tempo wykonywania poszczególnych elementów aby spełnić wymagania zgodnej jazdy.

Konkurencje par sportowych składają się z dwóch części:

Program krótki

• Składa się z 7 obowiązkowych elementów z krokami łączącymi i/lub ruchami łyżwiarskimi. Ich kolejność jest dowolna. Co roku elementy są zmieniane.
• Czas trwania programu krótkiego par sportowych wynosi 2 minuty 40 sekund (+/- 10 sekund)
• Muzyka jest wybierana przez zawodników, muzyka wokalna jest dozwolona        

Program dowolny

• Składa się z dobrze wyważonych elementów jazdy dowolnej i elementów łączących wykonanych z minimalnym wykorzystaniem jazdy na obu nogach, zgodnie z muzyką wybraną przez zawodników, muzyka wokalna jest dozwolona.
• Czas trwania programu wynosi 4 minuty  (+/- 10 sekund)
• Zawodnicy mają pełną dowolność w wyborze elementów, które utworzą cały program.

Elementy programu par sportowych

Skoki i skoki wyrzucane

Uwaga, przy każdej nazwie elementu w nawiasie kwadratowym [ ] podany jest skrót jaki obowiązuje w nazewnictwie ISU, o ile został nadany. Te skróty pojawiają się w każdych protokołach z zawodów. Pełna lista elementów i ich skrótów znajduje się w tabelach wartości.

Skoki solo, sekwencje i kombinacje skoków

To skoki wykonywane przez oboje partnerów jednocześnie w pewnej odległości od siebie. Partnerzy muszą wykonać synchronicznie identyczne skoki o równej liczbie obrotów, powinni jednocześnie rozpocząć i zakończyć element. W przypadku gdy jeden z partnerów wykona mniej obrotów wówczas obojgu zalicza się ten skok z mniejszą liczbą obrotów. Np. zaplanowanym skokiem był potrójny Salchow, partnerka wykonała trzy (3) obroty, partner dwa (2) – do punktacji liczony jest podwójny Salchow. Podobna sytuacja jest w przypadku kombinacji – jeśli jedno z partnerów wykona skok pojedynczy zamiast kombinacji, wówczas liczony jest tylko skok pojedynczy.

Skoki wyrzucane [ilość obrotów-skrót nazwy skoku-Th]

Inaczej mówiąc są to zwykłe skoki z asystą. Partnerka wykonuje skok po wyrzuceniu jej w powietrze przez partnera, co dodaje skokowi wysokości, odległości no i pewnej dozy dramatyzmu. Skoki wykonywane przez partnerkę to te same skoki co w konkurencjach solowych, więc jeśli uważnie się przypatrzeć jak są wykonywane, można je odróżnić. Na przykład wyrzucany Axel – partnerka jest „wyrzucana” przodem, jadąc na zewnętrznej krawędzi lewej łyżwy, wyrzucany Salchow – partnerka w pozycji tyłem, wewnętrzna krawędź lewej łyżwy itp. Na zawodach najczęściej wykonywane są skoki potrójne Salchow, Rittberger a także coraz częściej flip i Lutz, nieliczne pary próbują potrójnego wyrzucanego Aksla (po raz pierwszy dokonała tego para z USA Rena Inoue i John Baldwin w 2006 r. na mistrzostwach krajowych), podejmowane są również próby poczwórnych skoków wyrzucanych –  pierwszy taki skok wyrzucany – poczwórny Salchow wykonała para z USA Tiffany Vise i Derek Trent.

Skróty:

Podnoszenia

Uwaga, przy każdej nazwie elementu w nawiasie kwadratowym [ ] podany jest skrót jaki obowiązuje w nazewnictwie ISU, o ile został nadany. Te skróty pojawiają się w każdych protokołach z zawodów. Pełna lista elementów i ich skrótów znajduje się w tabelach wartości.

Podczas podnoszenia partner unosi partnerkę w powietrze, przeważnie bardzo wysoko i w bardzo trudnych pozycjach. W większości przypadków partner musi się obracać w czasie podnoszenia, jeśli tego nie robi wówczas jest to tzw. podnoszenie wożone. Nazwy podnoszeń mogą pochodzić od sposobu w jaki rozpoczyna się podnoszenie (w tym wypadku nazwy zazwyczaj pochodzą od skoków, np. podnoszenie axlowe), od pozycji partnerki w powietrzu, od sposobu wynoszenia partnerki w górę. Podnoszenia są podzielone na 5 grup w zależności od sposobu w jaki partner trzyma partnerkę. Poziom trudności wzrasta z numerem grupy (grupa 3 i 4 mają identyczny poziom trudności). 

• Grupa Pierwsza [1Li]– pozycja trzymania pod Pachą – to najprostsze podnoszenia, partner jedną ręka chwyta partnerkę pod pachą, drugą ręką trzyma rękę partnerki i wynosi ją w górę. Partnerka może umieścić jedną rękę na ramieniu partnera. Partner może podtrzymywać rękę partnerki druga ręką. Pozycja partnerki w powietrzu jest zbliżona do szpagatu, może ona puścić partnera i mieć obie ręce wolne. Częste podnoszenia: lutzowe, flipowe i axlowe

• Grupa Druga [2Li]  – pozycja trzymania w Pasie – oboje partnerzy jadą tyłem, partner chwyta partnerkę obiema rękami w pasie, partnerka natomiast chwyta go w nadgarstkach i unosi ją w górę. Pozycja partnerki w powietrzu jest dowolna. W tej grupie znajduje się podnoszenie loopowe (partner nie puszcza partnerki) i twistowe – partner podrzuca partnerkę, która wykonuje 2, 3 lub 4 obroty w powietrzu, może też połączyć je z tzw. pozycją żaby przez rozpoczęciem obrotów, partner musi złapać partnerkę w pasie jeszcze w powietrzu, zanim dotknie ona lodu), wejście do podnoszenia twistowego jest jak do flipa, Lutza, toeloopa lub Aksla 
• Grupa Trzecia [3Li] – pozycja Ręka na Biodro lub górną część nogi łącznie z pośladkami (powyżej kolana) – to podnoszenia w których partner jedną ręką trzyma partnerkę za biodro (powyżej kolana), a drugą trzyma jej rękę, partnerka odbija się i jest wyniesiona nad głowę partnera. W tej grupie występują następujące podnoszenia: Star – partnerzy jadą tyłem, partnerka układa nogi w pozycję otwartych nożyczek (pozycja podobna do gwiazdy), jedną ręką opierając się na ramieniu partnera, lub ma obie ręce wolne. Cartwheel –  różni się od Star tym, że w przypadku Star partnerka utrzymuje pozycję, a w przypadku Cartwheel obraca się (podobnie jak szprychy koła). Platter – partnerzy jadą twarzami do siebie, partnerka przyjmuje w powietrzu poziomą pozycję, równoległą do lodu (pozycja podobna do talerza trzymanego w górze).
• Grupa Czwarta [4Li] – pozycja Ręka w Rękę (Podnoszenia Wyciskane) – partnerzy mogą jechać zwróceni twarzą do siebie (podnoszenie wyciskane) lub obróceni w tym samym kierunku (podnoszenie loopowe wyciskane), łapią się za obie ręce i partner unosi partnerkę nad głowę. Pozycja partnerki w powietrzu jest dowolna, partnerka w tym podnoszeniu nie rotuje.
• Grupa Piąta [5Li] – pozycja Ręka w Rękę (podnoszenie lassowe) – to najtrudniejsze podnoszenia, podobnie jak w grupie 4 jest to pozycja ręka w rękę, ale podczas unoszenia w górę partnerka rotuje (zazwyczaj jest to pół lub cały obrót). W tej grupie są następujące podnoszenia: podnoszenie z wybiciem z czubka  (ang. toe overhead) – partnerka jest wyniesiona w górę po odbiciu czubkiem jednej łyżwy od lodu; podnoszenie z przejścia (ang. step overhead lub step up) – partnerka nie odbija się z czubka łyżwy; podnoszenie z wejścia odwrotnego (ang. reverse) – partnerzy trzymają się za przeciwne ręce (np. partner trzyma prawą ręką lewą rękę partnerki), podnoszenie axlowe – partnerka wchodzi do podnoszenia jak do Aksla. Pierwsze trzy podnoszenia jako wykonywane z jazdy tyłem wymagają wykonania przez partnerkę pół obrotu w trakcie wynoszenia jej w górę, podnoszenie axlowe natomiast jako wykonywane z pozycji jazdy przodem wymaga całego obrotu partnerki.

Numer grupy jest określony poprzez rodzaj trzymania w momencie kiedy partnerka mija poziom ramion partnera. W grupach 3 – 5 partner obowiązkowo musi w pełni wyprostować ręce w trakcie podnoszenia.

W trakcie podnoszenia partner może wykonać minimum jedno (1) a maksimum trzy i pół (3 1/2 ) obrotu.

Partnerzy mogą wspierać się jedynie w chwytach ręka w rękę, ręka do ramię, ręka do ciało i ręka do górnej części nogi (powyżej kolana). Zmiana trzymania oznacza zmianę z jednego z wymienionych chwytów na inny lub zmianę z trzymania na jednej ręce  do kolejnego trzymania na jednej ręce. Zmiany trzymania w trakcie podnoszenia są dozwolone.

Pozycje partnerek są klasyfikowane następująco:

• górna wyprostowana (ang. Upright) – górna część ciała w pozycji pionowej
• gwiazda (ang. Star) – pozycja partnerki bokiem, górna część ciała ułożona równolegle do lodu
• talerz (ang. Platter) – pozycja płaska, twarzą do góry lub do dołu, górna część ciała równolegle do lodu.

Zmiana pozycji oznacza przejście od jednej z tych pozycji do innej, wymagany jest jeden (1) pełny obrót dla każdej pozycji.

Zakończenie podnoszenia następuje w momencie gdy partner zaczyna uginać ramię i jednocześnie partnerka zaczyna schodzić w kierunku lodu. Dozwolone trzy i pół obrotu partnera jest liczone od momentu gdy partnerka opuszcza lód do momentu zakończenia podnoszenia.

Wszystkie podnoszenia powinny być zakończone przez oboje partnerów na jednej nodze.

W przypadku każdego podnoszenia trzymanie partnerki jedną ręką może zwiększyć poziom trudności elementu.

W przypadku podnoszenia twistowego partnerka musi być złapana w powietrzu w pasie przez partnera przed wylądowaniem i musi być asystowana do płynnego lądowania na jednej nodze na lodzie. 

Skróty:

Pozostałe

Uwaga, przy każdej nazwie elementu w nawiasie kwadratowym [ ] podany jest skrót jaki obowiązuje w nazewnictwie ISU, o ile został nadany. Te skróty pojawiają się w każdych protokołach z zawodów. Pełna lista elementów i ich skrótów znajduje się w tabelach wartości.

Piruety

Pary sportowe wykonują dwa rodzaj piruetów:

Kombinacja piruetów w oddzieleniu – partnerzy wykonują synchronicznie te same kombinacje piruetów obok siebie, w tym samym czasie, kombinacja powinna składać się z minimum dwóch (2) różnych pozycji podstawowych, każda z minimum dwoma (2) obrotami, wykonanych przez oboje partnerów. Aby uzyskać pełną wartość punktową oboje partnerzy muszą wykonać wszystkie trzy (3) pozycje bazowe. Kombinacje piruetów w oddzieleniu mogą być poprzedzone skokiem do piruetu. Kombinacja piruetów może obejmować tylko jedną zmianę nogi z nie mniej niż pięcioma obrotami na każdej nodze wykonanymi przez oboje partnerów. Zmianę nogi można wykonać w formie przeskoku lub skoku. Zmianę nogi i zmianę pozycji można wykonać w tym samym czasie lub oddzielnie. 

Podczas wykonywania piruetów partnerzy nie powinni być od siebie zbyt daleko, powinni również dążyć do jak najlepszej synchronizacji w wykonaniu piruetów, a więc piruety powinny mieć tę samą szybkość obrotów i być kręcone w tym samym kierunku, nie powinny się „rozjeżdżać” itp.

Kombinacja piruetów w parze [PCoSp] – w tym wypadku partnerzy wykonują piruety w trzymaniu, mogą mieć różne pozycje w tym samym momencie. Kombinacja powinna składać się z minimum dwóch (2) różnych pozycji podstawowych, każda z minimum dwoma (2) obrotami, wykonanych przez oboje partnerów. Aby uzyskać pełną wartość punktową oboje partnerzy muszą wykonać wszystkie trzy (3) pozycje bazowe. Kombinacja piruetów w parze musi mieć minimum osiem obrotów, ich brak musi być odzwierciedlony przez sędziów w ocenie. Piruet z mniej niż trzema obrotami jest uważany za element łyżwiarski, a nie piruet. Minimalna liczba wymaganych obrotów musi być odliczana od momentu wejścia w piruet do wyjścia z niego. Kombinacja piruetów w parze musi obejmować co najmniej jedną zmianę pozycji u obojga partnerów. Musi obejmować co najmniej jedną zmianę nogi u obojga partnerów, niekoniecznie wykonaną w tym samym czasie. Jeśli nie będzie zmiany nogi lub pozycji u obojga partnerów, element nie będzie miał żadnej wartości.

Od sezonu 2026/2027 kombinacja piruetów w parze zostaje usunięta z programu dowolnego.

Choreograficzna kombinacja piruetów w parze

To element, która wzmacnia choreografię programu i pasuje do muzyki.  Musi mieć co najmniej 3 obroty wykonane kolejno po sobie na jednej lub dwóch nogach przez przynajmniej jednego partnera, dozwolone są dowolne podstawowe lub nie podstawowe pozycje. Zmiana nogi jest opcjonalna i może być wykonana kilka razy podczas piruetu. Podnoszenie partnera jest opcjonalne ale nie powinno zawierać żadnego ruchu z pełnym wyprostem ramion (ramienia) jeżeli pozycja partnera podnoszonego jest wyższa niż poziom ramion. Panel Techniczny identyfikuje piruet i zostanie to potwierdzone po wykonaniu 3 kolejnych obrotów. Ten element ma ustaloną wartość bazową i będzie oceniany przez sędziów tylko w GOE.

Spirala śmierci

Spirala śmierci to element, w którym partner znajduje się w środku koła jakie tworzy kręcąc partnerką. Trzyma ją jedną wyprostowaną ręką lekko zginając jedną nogę, wbijając czubek łyżwy w lód ( to tzw. pozycja cyrkla), podczas gdy partnerka znajduje się prawie w horyzontalnej pozycji i obraca się dookoła partnera. Partnerka jedną łyżwę prowadzi po lodzie zachowując czystą określoną krawędź, drugą w powietrzu, jej głowa i tułów powinny być blisko lodu, jednak w żadnym momencie nie może dotykać głową lodu ani podpierać się ręką czy inną częścią ciała. W ostatecznie przyjętej pozycji spirali śmierci oboje partnerzy muszą wykonać minimum jeden (1) obrót, a kolana partnera powinny być wyraźnie zgięte i w pełnej pozycji cyrkla. Aby uzyskać wyższy poziom trudności elementu, partner powinien pozostać w niskiej pozycji cyrkla (to znaczy, gdy dolna część jego pośladków nie znajduje się wyżej niż górna część kolana nogi zakotwiczonej w lodzie) oraz partnerka powinna również znajdować się w niskiej pozycji: w przypadku spirali śmierci wewnątrz, najniżej położone  biodro lub pośladek oraz głowa nie powinny znajdować się wyżej niż kolano nogi kręcącej obrót; w przypadku spirali śmierci zewnątrz – głowa nie powinna znajdować się wyżej niż kolano nogi kręcącej obrót.

Ciężar ciała partnerki jest podtrzymywany przez siłę kręconej spirali i chwyt partnera. Partner musi znajdować się w pozycji wyśrodkowanej z całkowicie wyprostowanym ramieniem. Każda pozycja jest uznawana za cechę, jeśli trzymanie partnerów trwa co najmniej jeden obrót.

Spirale śmierci są nazwane według kierunku jazdy i krawędzi partnerki. Są cztery możliwości:

• spirala przodem wewnątrz [FiDs] – partner jedzie na krawędzi tyłem zewnątrz, partnerka na krawędzi przodem wewnątrz, partner przyjmuje pozycję cyrkla, trzyma rękę partnerki tą samą wyprostowaną ręką jak noga wolna (jeśli prawa noga jest wolna to trzyma partnerkę prawą ręką), partnerka układa się w pozycji bokiem do lodu, rękę wolną ma wyprostowaną. Dozwolona jest każda odmiana pozycji partnera, dowolny kierunek ruchu oraz dowolna krawędź i ile partner utrzymuje pozycję cyrkla.
• spirala przodem zewnątrz [FoDs] – tak jak w spirali przodem wewnątrz, z tą różnicą że partnerka w momencie wejścia do spirali znajduje się na krawędzi przodem zewnątrz
• spirala tyłem wewnątrz [BiDs] – partner jedzie na krawędzi tyłem zewnątrz, partnerka na krawędzi tyłem wewnątrz, partner przyjmuje pozycję cyrkla, trzyma rękę partnerki tą samą wyprostowaną ręką jak noga wolna, partnerka układa się w pozycji przodem do lodu, rękę wolną ma wyprostowaną. Dozwolona jest każda odmiana pozycji partnera, dowolny kierunek ruchu oraz dowolna krawędź i ile partner utrzymuje pozycję cyrkla
• spirala tyłem zewnątrz [BoDs] – oboje partnerzy znajdują się na krawędzi tyłem zewnątrz w momencie rozpoczęcia spirali, partner przyjmuje pozycję cyrkla, trzyma rękę partnerki tą samą wyprostowaną ręką jak noga wolna, partnerka układa się w pozycji tyłem do lodu, rękę wolną ma wyprostowaną. Dozwolona jest każda odmiana pozycji partnera, dowolny kierunek ruchu oraz dowolna krawędź i ile partner utrzymuje pozycję cyrkla
• Do obejrzenia: spirale śmierci 

Zwykle w spiralach „wewnątrz” partnerka uzyskuje niższą pozycję, spirale „zewnątrz” wymagają dla utrzymania krawędzi, aby partnerka nieco bardziej zgięła nogę, co sprawia, że ciało musi znaleźć się wyżej.

Sekwencja kroków

Sekwencja kroków [StSq] powinna być wykonana przez partnerów razem lub blisko siebie. Sekwencja kroków musi w pełni wykorzystywać powierzchnię lodowiska. Docenione zostanie jeśli para zmienia miejsca i trzymania lub korzysta z trudnych kroków podczas wykonywania sekwencji.

Podnoszenie choreograficzne

Podnoszenie choreograficzne [ChPLi] to podnoszenie, który wzbogaca choreografię programu i pasuje do muzyki. Musi „unosić się i opadać” w trakcie poruszania się pary po tafli lodu. Musi mieć co najmniej jeden obrót. Podnoszenie nie ma żadnych ograniczeń dotyczących trzymania podczas wejścia lub w dowolnym momencie podnoszenia. Partner musi mieć wyprostowane lub prawie wyprostowane ramię/ramiona nad głową w pewnym momencie podnoszenia. Jeśli panel techniczny nie będzie w stanie zidentyfikować podnoszenia choreograficznego, trzecie wykonane podnoszenie zostanie uznane za podnoszenie choreograficzne. Ten element ma ustaloną wartość bazową i będzie oceniany przez sędziów wyłącznie w GOE.

Pozycje w podnoszeniu choreograficznym nie będą uznawane za wykorzystane w innych podniesieniach wykonywanych w programu. Odbicie może być takie samo jak w innym podniesieniu programu i nie powoduje unieważnienia tego drugiego.

Pozycje w obrocie choreograficznym nie będą brane pod uwagę jako wykorzystane w pozostałych piruetach programu.

Choreograficzny piruet w parze

Piruet choreograficzny [ChPSp] to piruet, który wzbogaca choreografię programu i pasuje do muzyki. Musi składać się z co najmniej trzech kolejnych obrotów wykonanych na jednym
lub dwóch nogach przez co najmniej jednego z partnerów, z dowolnymi pozycjami podstawowymi lub nie podstawowymi. Zmiana nogi jest opcjonalna i może być wykonywana kilkakrotnie podczas piruetu. Podnoszenie partnerów jest opcjonalne, ale nie powinno obejmować żadnego ruchu podnoszenia z pełnym wyprostem ramienia/ramion, jeśli pozycja partnera podnoszonego znajduje się wyżej niż poziom ramion. Panel techniczny identyfikuje piruet choreograficzny i zostanie on potwierdzony po wykonaniu trzech kolejnych obrotów. Jeśli panel nie będzie w stanie zidentyfikować piruetu choreograficznego, trzeci wykonany piruet zostanie uznany za piruet choreograficzny. Ten element ma ustaloną wartość bazową i będzie oceniany przez sędziów wyłącznie w GOE.

Sekwencja choreograficzna

Sekwencja Choreograficzna [ChSq] to element wzbogacający choreografię programu i dopasowany do muzyki. Składa się z co najmniej dwóch różnych ruchów łyżwiarskich, takich jak spirale, arabeski, monda, wypady Iny Bauer, hydroblading, dowolne skoki z maksymalnie dwoma obrotami, piruety itp. Kroki i obroty mogą być używane do łączenia dwóch lub więcej różnych ruchów. Wymienione elementy zawarte w sekwencji choreograficznej nie zostaną wywołane i nie będą zajmować miejsca na liście elementów. Wzór sekwencji  nie jest ograniczony, ale sekwencja musi być
wyraźnie widoczna.
Panel Techniczny identyfikuje sekwencję choreograficzną, która rozpoczyna się pierwszym ruchem choreograficznym i kończy ostatnim ruchem choreograficznym. Sekwencja ta ma stałą wartość bazową (nie ma poziomów) i będzie oceniana przez sędziów tylko w GOE.

Elementy niedozwolone podczas wykonywania programów:

• Salta
• Podnoszenia z błędnym trzymaniem
• Podnoszenia z więcej niż 3 ½ obrotu wykonywanego przez partnera
• Elementy obrotowe w których partner „wymachuje” partnerką w powietrzu trzymając ją za rękę lub nogę
• Podnoszenia podobne do podnoszeń twistowych lub elementy obrotowe, podczas których partnerka zostaje obrócona a jej łyżwa nogi znajdującej się na lodzie odrywa się od lodu.
• Skoki jednego z partnerów w kierunku drugiego partnera
• Leżenie lub klęczenie obiema nogami na lodzie

Źródło: Regulamin ISU